Onay Arayıcılık Şeması Nedir? Gelişimi ve Baş Etme Stratejileri

Onay arayıcılık, kişilerin kendilerini başkalarının (el alem) gözünde değerli ve kabul edilir hissetmek amacıyla sürekli olarak onay alma ihtiyacı duymasıdır. Bu durum, sosyal ilişkilerde ve bireyin kendilik algısında önemli etkilere sahip olabilir. Bu yazıda, onay arayıcılığın ne olduğu, bu şemanın nasıl geliştiği ve başa çıkma stratejileri üzerine derinlemesine bir bakış sunacağız.

Onay Arayıcılık Şeması Nedir?

Onay arayıcılık, kişinin kendi değerini başkalarının onayı ile belirlemesi ve kişinin başkaları yönelimli olması durumudur. Bu, bireyin içsel motivasyonlarının zayıflamasına ve dışsal onaylara bağımlı hale gelmesine yol açabilir. Bu kişiler için sosyal kabul almak, dışsal onay aramak ve ilişki dinamikleri önem taşımaktadır. Onay arayıcı bireyler, sık sık başkalarından geri bildirim almayı ve olumlu değerlendirmeler almayı hedeflerler. Bu durum, uzun vadede özsaygının zedelenmesine ve kişinin kendi değerinden uzaklaşmasına neden olabilir.

Onay Arayıcılık Şeması Nasıl Gelişir?

Çocukluk Deneyimleri: Aile dinamikleri, çocukluk döneminde yaşanan deneyimler ve ebeveynlerin tutumları, bireyin kendilik algısını şekillendirir. Sürekli olarak onay arayan bir ebeveyn, çocuğun benlik değerini dışsal onaylara dayandırmasına neden olabilir.

Sosyal ve Kültürel Normlar: Toplumun beklentileri, bireylerin davranışlarını etkiler. Özellikle sosyal medya çağında, başkalarının onayını alma ihtiyacı daha da belirgin hale gelmiştir.

Kişisel İnançlar: Bireylerin kendine dair inançları ve özsaygıları, onay arayıcılık üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Düşük özsaygı, onay arayışını artırabilir.

Onay Arayıcılık Şeması ile Başa Çıkma Stratejileri

Onay arayıcılıkla başa çıkmak, bireylerin kendilerini daha bağımsız ve özgüvenli hissetmelerine yardımcı olabilir. İşte bazı etkili baş etme stratejileri:

Farkındalık Geliştirme: Onay arayıcılığınızın farkında olmak, ilk adımdır. Kendinize sorular sorarak, onay arayışının hangi durumlarda ortaya çıktığını anlamaya çalışın. Kendinize “Şu anda gerçekten neye ihtiyacım var? Onay mı, yoksa içsel bir denge mi?” diye sormak, otomatik tepkileri fark etmenizi sağlar.

Özsaygı ve İçsel Değerler: Kendi içsel değerlerinizi tanıyın ve bunlara odaklanın. Kendi değerlerinizi başkalarının onayından bağımsız olarak geliştirmek, özsaygınızı güçlendirecektir.

Eleştirilere Açıklık: Başkalarının eleştirilerine karşı açık olun. Eleştiriler, gelişim fırsatları sunabilir. Olumsuz geri bildirimleri kişisel olarak almaktan kaçının.

Sınırlar Koyma: Sağlıklı sosyal ilişkiler için sınırlar koymak önemlidir. Hayır” diyebilmek, kendine saygının bir göstergesidir. Başkalarını memnun etme çabasından uzaklaşıp kendi ihtiyaçlarınıza da öncelik vermek, şemanın gücünü azaltır

Profesyonel Destek Alma: Bir şema terapisti ile çalışmak, onay arayıcılık şemasının kökenine inmek ve onu dönüştürmek için etkili bir yöntemdir. Terapi süreci, bireyin kendine daha şefkatli ve kabul edici bir bakış geliştirmesini sağlar.

Sosyal Medya Kullanımını Gözden Geçirme: Sosyal medya, onay arayıcılığı artırabilir. Sosyal medya kullanımınızı sınırlandırmak veya daha bilinçli bir şekilde kullanmak, bu durumu azaltabilir. Beğeni ve takip sayıları yerine, sosyal medyada ne hissettiğinize odaklanın. Dijital dünyada sınırlar koymak, gerçek yaşamda dengeyi destekler.

Onay Arayıcılık Şemasını Azaltmak: İçsel Değerine Dönüş

Onay arayıcılık, bireyin psikolojik sağlığını, ilişkilerini ve karar verme süreçlerini doğrudan etkileyen bir şemadır. Bu durumla başa çıkmak, özsaygıyı güçlendirmek ve daha özgün bir yaşam sürmek için mümkündür.Kendi içsel değerlerinizi keşfetmek, başkalarının onayına duyduğunuz bağımlılığı azaltır. Gerçek özgüven, başkalarının değil, kendi gözlerinizde “yeterli” olduğunuzu fark ettiğiniz anda başlar.

Eğer siz de sık sık başkalarının onayına ihtiyaç duyduğunuzu fark ediyorsanız, bu konuda şema terapi desteği almak içsel dönüşümünüz için güçlü bir adım olabilir.